Terimler sözlüğü
Borsa, bilanço, değerleme, temettü ve teknik analiz kavramlarını sade Türkçeyle açıklayan başvuru sayfası. Bir terimi arayın veya alan seçin; tanımın ayrıntılarını ve ilişkili kavramları açın.
Hisse fiyatının, hisse başına düşen yıllık net kâra bölünmesiyle bulunur. Şirketin kazandığı her 1 TL kâr için piyasanın kaç TL ödediğini gösterir. Düşük F/K hissenin ucuz olabileceğine işaret eder; ancak sektör ortalamasıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Şirketin borsa değerinin, muhasebe kayıtlarındaki özkaynak değerine oranıdır. 1’in altındaki değerler, şirketin defterindeki varlıklarından daha ucuza işlem gördüğünü gösterir. Özellikle banka ve holding hisselerinin değerlemesinde sık kullanılır.
Firma değerinin piyasa değeri ve net borç toplamı olarak, faiz, amortisman ve vergi öncesi kâra oranıdır. Borçluluğu da hesaba kattığı için farklı sermaye yapılarını karşılaştırmada kullanılır.
F/K oranının şirketin kâr büyüme hızına bölünmesiyle bulunur. Yüksek F/K’lı bir hisse, kârı hızlı büyüyorsa pahalı olmayabilir; PEG bu ilişkiyi okumaya yardım eder.
Şirketin dönem net kârının toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunur. Bir hisseye düşen kâr payını gösterir ve F/K hesabının temelidir.
Piyasa değerine net borcun eklenmesiyle bulunan, şirketi satın almanın yaklaşık toplam maliyetini gösteren tutardır. Borçlu şirketlerde piyasa değerinden yüksek olabilir.
Hisse fiyatı ile toplam hisse sayısının çarpımıdır; şirketin borsadaki toplam etiket fiyatını gösterir.
Bir hissenin şirketin gelecekte üreteceği nakit akışlarına göre hesaplanan teorik değeridir. Sonuç kullanılan varsayımlara duyarlıdır.
Faiz, amortisman ve vergi öncesi kârdır; şirketin ana faaliyetinden ürettiği sonucu finansman ve bazı muhasebe etkilerinden ayırmaya yarar.
Tüm gelirlerden gider, faiz ve vergiler düşüldükten sonra kalan dönem sonucudur ve dağıtılabilir kârın temelidir.
Satış gelirlerinden satılan malın maliyeti çıktıktan sonra kalan kârın satışlara oranıdır. Fiyatlama gücü ve üretim maliyetleri hakkında fikir verir.
Net kârın satış gelirlerine oranıdır; her 100 TL satıştan kaç TL net kâr kaldığını gösterir. Sektörle birlikte okunmalıdır.
Net kârın özkaynaklara oranıdır; ortakların şirkete koyduğu sermayenin dönemsel getirisini ölçer.
Net kârın toplam varlıklara oranıdır. Şirketin tüm kaynaklarını ne kadar verimli kullanarak kâr ürettiğini ölçer.
Toplam varlıklardan tüm borçlar çıkarıldığında ortaklara kalan muhasebe değeridir. PD/DD oranının paydasında kullanılır.
Toplam finansal borçlardan nakit ve nakit benzerlerinin düşülmesiyle bulunur. Negatif değer, nakdin finansal borçtan fazla olduğunu gösterir.
Net borcun yıllık FAVÖK’e oranıdır; borç yükünü faaliyet kârı kapasitesiyle birlikte okumaya yarar.
Dönen varlıkların kısa vadeli borçlara oranıdır; şirketin yakın vadeli yükümlülüklerini karşılama gücünü ölçer.
Dönem içindeki nakit giriş ve çıkışlarını işletme, yatırım ve finansman faaliyetleri olarak gösterir. Muhasebe kârının nakde dönüşümünü okumaya yardım eder.
Makine ve bina gibi uzun ömürlü varlıkların değer kaybının dönemlere gider olarak dağıtılmasıdır. Doğrudan nakit çıkışı değildir.
Şirketin dağıtılabilir kârından ortaklarına nakit veya pay biçiminde verdiği tutardır. Genel kurul kararıyla kesinleşir.
Hisse başına yıllık nakit temettünün hisse fiyatına oranıdır. Fiyat değiştikçe oran da değişir.
Net kârın yüzde kaçının temettü olarak dağıtıldığını gösterir. Şirketin büyüme ihtiyacı ve nakit üretimiyle birlikte değerlendirilir.
Şirketin ortaklarından yeni para toplayarak sermayesini artırmasıdır. Mevcut ortaklar rüçhan hakkını kullanabilir.
Şirketin iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek ortaklara ödeme almadan yeni pay vermesidir. Pay sayısı ve fiyat teknik olarak ayarlanır; toplam değer kendiliğinden artmaz.
Bedelli sermaye artırımında mevcut ortakların payları oranında yeni hisse alma önceliğidir. Belirli koşullarda ayrı işlem görebilir.
Bir şirketin paylarının ilk kez halka sunulup borsada işlem görmeye başlamasıdır. Dağıtım yöntemi izahname ve satış duyurusunda açıklanır.
Şirketin kendi paylarını borsadan satın almasıdır. Amaç ve sınırlar şirket kararları ile düzenlemelere bağlıdır.
Nakit kâr payı hakkının paya bağlı olarak ayrıldığı tarihtir. Fiyat teorik olarak dağıtılan tutara göre düzeltilir.
Borsada işlem gören standart pay miktarıdır; BIST pay piyasasında 1 lot genellikle 1 adet payı ifade eder.
Bir payın seans içinde işlem görebileceği alt ve üst fiyat sınırlarıdır. Oran ve yuvarlama kuralları piyasa düzenlemelerine göre uygulanır.
Emir fiyatlarının değişebileceği en küçük adımdır ve fiyat seviyesine göre farklılaşabilir.
Bekleyen alış ve satış emirlerinin fiyat kademelerine göre sıralandığı görünümüdür. Görünen emirler değişebilir veya iptal edilebilir.
En iyi alış ile en iyi satış fiyatı arasındaki farktır. Dar makas genellikle daha düşük anlık işlem maliyetine işaret eder.
Hacim işlemlerin parasal toplamını, işlem miktarı el değiştiren pay adedini ifade eder. Fiyat hareketiyle birlikte incelenir.
Bir varlığın fiyatını belirgin ölçüde etkilemeden alınıp satılabilme kolaylığıdır.
Fiyatın belirli bir dönemdeki dalgalanma şiddetidir. Getiri değil, belirsizlik ve risk ölçülerinden biridir.
Sahip olunmayan payın ödünç alınarak satılması ve daha sonra geri alınması işlemidir. Kuralları ve riskleri normal alış işleminden farklıdır.
Borsa İstanbul’un aşırı fiyat hareketlerine karşı pay bazında uygulayabildiği tedbir sistemidir. Tedbir türü ve süresi resmi duyurudan doğrulanmalıdır.
Alış ve satışların netleştirilmeden, tam bedel ve tam pay teslimiyle sonuçlandırıldığı takas uygulamasıdır.
Borsa İstanbul’da belirlenen ölçütlere göre seçilen 100 payın performansını izleyen temel piyasa endeksidir.
Halka açık şirketlerin finansal tablolarını ve özel durum açıklamalarını yayımladığı resmi platformdur. Şirket haberlerinde birincil kaynak olarak kontrol edilir.
Şirket paylarının büyük ortaklar dışında borsada işlem görebilen kısmının oranıdır. Fiili dolaşım oranıyla aynı bağlamda incelenebilir.
Payların yabancı yatırımcıların saklama hesaplarında görünen bölümünü ifade eder. Tek başına alım veya satım sinyali değildir.
Faizsiz finans ilkelerine göre belirlenen faaliyet ve finansal oran kriterlerini karşılayan şirketlerden oluşturulan endekstir.
Bir payı izleyen kurumların al, tut ve sat görüşlerinin dağılımını özetler. Görüşler tarihli tahminlerdir ve değişebilir.
Hissenin geçmiş fiyat hareketlerinin referans endekse duyarlılığını ölçen istatistiksel katsayıdır. Gelecekteki hareketi garanti etmez.
Son dönem fiyat değişimlerinin hız ve büyüklüğünü 0–100 aralığında özetleyen teknik göstergedir. Tek başına işlem kararı değildir.
Bu aramayla eşleşen terim yok. Yazımı değiştirin veya “Tümü” filtresine dönün.