Golden Bazaar yatırımcı rehberi
Bir şirketi okumaya nereden başlanır?
Yedi adım, yedi kontrol ve toplam 10 dakikalık bir ilk okuma. Amaç karar vermek değil; hangi soruların cevaplanması gerektiğini düzenli hale getirmek.
Kısa cevap
Bir hisse nasıl sistematik okunur?
Bir BIST payını okumaya fiyat grafiğiyle başlayıp değerleme oranlarını, gelir tablosunu, bilançoyu, nakit akışını, kârlılık kalitesini, temettü geçmişini ve resmi şirket açıklamalarını aynı sırayla kontrol ederek başlayabilirsiniz. Bu sıra yatırım kararı vermez; farklı veri türlerini karşılaştırılabilir bir ilk inceleme çerçevesine koyar.
Bir şirketi incelerken hangi yedi soruya bakılır?
01Fiyat grafiğine doğru bakmak
Önce 5 yıllık görünümle uzun vadeli hikâyeyi, sonra 1 yıllık eğilimi, en son 1 aylık zamanlamayı değerlendirin. TL bazındaki yükseliş dolar veya enflasyon bazında aynı sonucu vermeyebilir. Sert kırılmaları yorumlamadan önce sermaye artırımı ve temettü geçmişini kontrol edin.
02Değerleme oranları
F/K, PD/DD ve FD/FAVÖK farklı soruları yanıtlar. Oranlar tek başına yorumlanmaz; tek seferlik kâr sonuçları bozabilir. Karşılaştırmayı aynı sektör ve benzer iş modeli içinde yapın.
03Finansal tablolar
Gelir tablosu satış ve kârı, bilanço varlık ve borçları, nakit akış tablosu gerçek nakit hareketini gösterir. Satış büyümesi, marj, borç ve işletme nakit akışını birlikte okuyun.
04Kârlılık ve kalite
Ucuz hisse ile iyi şirket aynı şey değildir. ROE’yi, marjların yıllar içindeki seyrini ve nakit üretimini birlikte izleyin. İstikrar, tek dönemlik yüksek orandan daha değerlidir.
05Temettü
Temettü verimi, dağıtma oranı ve ödeme sürekliliğini birlikte inceleyin. Hak kullanım tarihinde fiyat teorik olarak dağıtılan tutara göre düzelir; bunu zarar veya kazanç olarak tek başına yorumlamayın.
06Sahiplik ve piyasa yapısı
Halka açıklık, yabancı takas, analist hedefleri ve VBTS tedbirleri bağlam sağlar. Her kaydın tarihini ve birincil kaynağını kontrol edin; hiçbirini tek başına sinyal saymayın.
0710 dakikalık rutin
Grafik, değerleme, gelir tablosu, bilanço ve nakit akışı, kalite, temettü ve resmi gelişmeleri aynı sırada gözden geçirerek tutarlı bir ilk okuma yapın.
Bir hisseyi 10 dakikada nasıl tararsınız?
Her şirkette aynı sırayı izleyin.
| Sıra | Bakılacak yer | Soru | Süre |
|---|---|---|---|
| 1 | 5Y ve 1Y fiyat grafiği | Uzun vadeli hikâye ne? | 1 dk |
| 2 | F/K, PD/DD, FD/FAVÖK | Sektörüne göre pahalı mı? | 2 dk |
| 3 | Gelir tablosu | Satış ve kâr büyüyor mu? | 2 dk |
| 4 | Bilanço ve nakit akışı | Finansal yapı sağlam mı? | 2 dk |
| 5 | ROE ve marj eğilimi | Kalite istikrarlı mı? | 1 dk |
| 6 | Temettü geçmişi | Dağıtım sürdürülebilir mi? | 1 dk |
| 7 | KAP, hedefler ve tedbirler | Gözden kaçan gelişme var mı? | 1 dk |
Hangi veri hangi soruya cevap verir?
| Veri | Cevapladığı soru | Kontrol |
|---|---|---|
| Fiyat ve endeks | Piyasa hangi yönde hareket ediyor? | Golden Bazaar veri zamanı |
| Finansal tablolar | Şirket satış, kâr ve nakit üretiyor mu? | Golden Bazaar finansal veri özeti |
| Temettü | Dağıtım geçmişi ve nakit kapasitesi nasıl? | Golden Bazaar temettü takvimi |
| Makro göstergeler | Kur, enflasyon ve faiz ortamı ne söylüyor? | Golden Bazaar makro veri derlemesi |
Altın, borsa ve mevduat hangi açıdan karşılaştırılır?
| Araç | Ana risk | İzlenecek gösterge | Kaynak bağlamı |
|---|---|---|---|
| BIST payı | Şirket ve piyasa fiyatı dalgalanması | Finansallar, değerleme ve günlük değişim | Golden Bazaar piyasa verisi |
| Gram altın | Ons altın ve kur hareketi | Ons altın, USD/TRY ve hesaplama tarihi | Golden Bazaar piyasa serisi |
| TL mevduat | Faiz, vade ve enflasyon riski | Brüt faiz, vade, stopaj ve TÜFE | Golden Bazaar makro derlemesi |
Bu tablo araçlardan birini seçmez; risk ve veri türlerinin aynı olmadığını gösterir.
Hisse incelerken hangi beş hata sık yapılır?
- Düşük fiyatı ucuzluk sanmak
2 TL’lik bir pay, 500 TL’lik bir paydan daha pahalı olabilir; ölçü nominal fiyat değil değerleme oranıdır.
- Tek orana bakıp karar vermek
Düşük F/K tek seferlik kârın veya küçülen bir işin sonucu olabilir.
- Enflasyonu yok saymak
TL bazındaki nominal kazancı enflasyon ve alternatif getirilerle karşılaştırın.
- Bedelsiz sonrası düşüşü çöküş sanmak
Pay sayısı artınca fiyat teknik olarak düzelir; toplam değer kendiliğinden değişmez.
- Sosyal medya söylentisiyle işlem yapmak
Karar öncesi şirket açıklamasını ve resmi KAP kaydını kontrol edin.
İncelemeyi hangi araçlarla derinleştirebilirsiniz?
Bu rehber ana çerçevedir. Aşağıdaki destek sayfaları aynı konuları veri, karşılaştırma ve terim açıklamalarıyla tamamlar.